FARKINDALIK ATÖLYESİ

Bağıntılı varoluşla ilgili kavramlar düzeyinde bir anlayışımız olsa da, gündelik hayatımızda, anlık deneyimlerimizde, kendimizi beş duyumuzla anlık olarak algılamadığımız bir bütünlüğün parçası gibi görmemiz kolay olmaz. Algımızın yapısı gereği, gerçekliği   anlık olarak dikkatimizi verdiğimiz bölümler halinde deneyimleriz. Bu yüzden de, deneyimlerimiz arasında bağlantı kuramadan, belirli bölümlere fazla yoğunlaşıp bütün resmi gözden kaçırma olasılığıyla karşılaşırız. Bu durum insanların sınırlı algılarıyla desteklenen benmerkezci düşünce biçimlerinden kaynaklanan, bilmeye ilişkin temel yanılgısını gösterir. Ancak bütüncül bir deneyimi, yine bu parçalı algılama biçimimiz içinde yaşama olanağımız da var. Tekil ve bağlantısız bir bütün olarak algıladığımız benliği vareden koşulları tek tek ele alırsak, bu koşulların bizi bütünü oluşturan ağlara nasıl ilişkilerle bağladığını ve aslında ilişkilerin dışında varlıklardan sözedilemeyeceğini görebiliriz. Önce dünyaya geldiği...

Varlıkları, olayları bugüne kadar alıştığımızdan farklı bir gözle değerlendirmeyi deneyebiliriz. “Ben kimim?” “X nedir?” “Geçmişte neden böyle oldu?” “Yarın ne olacak?” gibi sorulara yeterli cevaplar bulamadığımızı düşünüyorsak, belki de bir yandan araştırdığımız varlıkların sadece kendisine odaklanırken, onların tekil ve birbiriyle bağlantısız oldukları fikrini taşıyoruz. Tabii bu tür soruları sorarken en çok ilgi duyduklarımız, ben ve benim dediğimiz varlıklar. Eğer tatmin edici cevaplar bulmak istiyorsak, belki soruyu sorma tarzımızı değiştirebiliriz. Kimlik ya da nelik soruları, dışarıda bir yerde, cisimleşmiş, katılaşmış, şeyleşmiş bir varlığa işaret ediyor. Varlık ve olayları şeyleştirmeden anlamak için, dikkatimizi onların arasındaki ilişkiler ağına, bu ilişkilerin yarattığı şemalara çevirebiliriz. Bağıntılı varoluş olarak adlandırdığımız bu ilişki şemalarını anladığımızda, yanılgılara, sorunlara neden olan düşünce biçimlerinden ku...

Zihnin çalışması üzerine meditasyon yapan kişi, temelde birlikte yaşadığı canlı veya cansız tüm varlıklarla, olgu ve olaylarla kendisi arasındaki ilişkileri anlamayı, bu ilişkilerde yaşanan hoşnutsuzluk, eksiklik, çatışma gibi durumları çözümlemeyi, böylece daha bütüncül bir yaşam anlayışına ulaşmayı amaçlar. “Zihnin çalışmasını anlayan her şeyi anlar.” sözü, bu amaca dikkat çeker. Bu meditasyonu yapan kişinin bilimsel araştırmacı ya da düşünür kimliği taşımasına gerek olmadığını özellikle belirtmek gerekir. Bu yüzden herkesçe uygulanabilir.  Bedensel Durum  Zihnin çalışmasının sadece beyinle ilgili olduğunu sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Herhangi bir konuda meditasyon yapmak için öncelikle bedenimizin durumu, oturuşumuz, içinde bulunduğumuz ortam önem taşır. Başlangıç için sakin bir ortamda bulunmamız yararlı olur. Omurgamızın duruşu, doğal şekline uygun olmalı. Bunun için dizlerimizin kalçalarımızdan daha aşağıda olacağı ve omuzlarımızı doğal olarak geriye ata...

Zihni sakinleştirme ve dikkat yoğunlaşmasını arttırma amacıyla sadece nefesimizi, bedensel, duygusal ve zihinsel anlık değişimlerimizi izleyerek yapılan sakin duruş (samata) meditasyonu, dharma meditasyonlarının hazırlık aşamasını oluşturur. Eğer okuma veya dinleme, akıl yürütme ve tartışma gibi zihinsel çalışmaları rahatlıkla yürütebiliyorsanız, dikkat ve yoğunlaşma eksikliği gibi zihinsel sorunlarınız bu tür çalışmalarınıza engel olacak düzeyde değilse, dharma meditasyonları için gereken samata yani zihin sakinliğini elde etmiş sayılabilirsiniz. Dharma, birden çok anlamı olan bir kelime. Kısaca olgular veya gerçeklik üzerine teoriler olarak tanımlanabilir. Hepimiz, bilinçli ya da bilinçsizce, yaşayışımızı tartışmasız gerçek olarak kabul ettiğimiz bazı teoriler ya da dünya görüşleri üzerine kurarız. Üzerinde özel olarak araştırma ve inceleme yapmadığımız zaman, çevremizde geçerli olan, çoğunluğun benimsediği dünya görüşünü farkında olmadan benimseriz. Çevremizde geç...

Meditasyon kelimesinin kökenini araştırdığımızda Eski Yunanca medomai, Latince meditatio kelimeleriyle karşılaşıyoruz.   Bu kelimenin kökü “med”, ölçüp değerlendirme, öğüt verme ya da iyileştirme anlamlarını taşıdığı kadar, düşünme, söylem üretme, bir konu üzerinde derinlemesine çalışma gibi anlamlara da geliyor. Aslında zaman içinde çok farklı karşılıklar atanmış bir kelime. Öyle ki bazan Eski Yunanca ve Latince’deki anlamının tamamen zıddına dönüştüğünü görüyoruz. Çünkü günümüzde meditasyon kelimesi, yaygın olarak   “zihni düşüncelerden arındırmak, boşaltmak” ya da “düşünceleri durdurma” çabası anlamında da kullanılıyor. Sözü fazla uzatmadan söylemek gerekir, zihni tüm düşüncelerden arındırmak, boşaltmak imkansız olduğu gibi, geleneksel dört farkındalık (sati) temeli meditasyonunda   amaçlanan da, böyle bir “arındırma” ya da “durdurma” değil. Meditasyon, bütün düşünceleri durdurmak olarak tanımlandığında,   zihinsel çalışmanın çok önem verilen bir pratik...